SELEEN: het essentiële sporenelement – bronnen, vormen en het belang ervan voor de gezondheid

SELEEN is een essentieel sporenelement dat een sleutelrol speelt in de menselijke gezondheid. Het is betrokken bij de synthese van DNA, versterkt de bescherming tegen oxidatieve stress en ondersteunt de stofwisseling. Het belang van seleen kan niet genoeg worden benadrukt en het is essentieel dat we er voldoende van binnenkrijgen via onze voeding of voedingssupplementen.

De oorsprong van de naam 'SELEEN'
De naam 'SELEEN' is diep geworteld in de mythologie en heeft een rijke symbolische betekenis; niet voor niets is hij afgeleid van de naam van de Griekse maangodin 'Selēnē'. De ontdekker van selenium, de Zweedse chemicus Jöns Jakob Berzelius, was onder de indruk van de heldere, maanachtige kleur van seleniumverbindingen. Geïnspireerd door de stralende schoonheid van de maan en de gelijkenis met de kleuren van seleniumverbindingen, besloot hij het nieuw ontdekte element naar de godin van de maan te vernoemen.

Wat doet of bewerkstelligt seleen in het lichaam?
Volgens de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) heeft seleen verschillende bewezen werkingen op de mens (gezondheidsclaims):

SELEEN:

• draagt bij tot het behoud van normaal haar
• draagt bij tot het behoud van normale nagels
• draagt bij tot een normale schildklierfunctie
• helpt de cellen te beschermen tegen oxidatieve stress
• draagt bij aan een normale werking van het immuunsysteem (lichamelijke afweer)
• draagt bij tot een normale spermavorming (vorming van zaadcellen)

De gezondheidsclaims hebben betrekking op een minimale hoeveelheid van 8,25 microgram.

Hoeveel selenium per dag?
Volgens de door de Duitse Vereniging voor Voeding (DGE) [1] vastgestelde schattingswaarden voor een adequate seleniuminname is de aanbevolen dagelijkse seleniuminname:

Volwassenen (inclusief zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven):
19 jaar en ouder: 75 µg/dag

Wanneer moet seleen worden ingenomen?
De inname van seleen kan in verschillende levenssituaties en gezondheidsomstandigheden bijzonder belangrijk zijn. Mensen die lijden aan schildklieraandoeningen, met name auto-immuunziekten van de schildklier zoals Hashimoto-thyroïditis en de ziekte van Graves, kunnen baat hebben bij een extra inname van seleen, omdat seleen een sleutelrol speelt bij het verminderen van ontstekingen en het moduleren van het immuunsysteem.

Ook bij een bewezen seleniumtekort, dat kan worden veroorzaakt door een onevenwichtige voeding, bepaalde ziekten of levensomstandigheden, is suppletie (voedingssupplementen) zinvol. Seleniumtekort kan leiden tot verschillende gezondheidsproblemen, zoals een verzwakking van het immuunsysteem of hart- en vaatziekten.

De inname van seleen moet echter altijd met voorzichtigheid worden gedaan. Een overdosis seleen kan giftig zijn en leiden tot symptomen zoals vermoeidheid, haaruitval, diarree en zenuwbeschadiging. Het is daarom belangrijk om de aanbevolen dagelijkse dosis niet te overschrijden.

Welke voedingsmiddelen bevatten seleen?
Selenium komt voor in een groot aantal voedingsmiddelen, waarbij het seleniumgehalte sterk afhankelijk is van de seleniumconcentratie in de bodem waarop de voedingsmiddelen worden geteeld of de dieren worden gevoerd. Hieronder volgen enkele voedingsmiddelen die als goede seleniumbronnen worden beschouwd:

Dierlijke producten: Vis:
tonijn, kabeljauw, roodbaars, garnalen en andere zeevruchten zijn rijk aan seleen.
Vlees: varkensvlees, rundvlees, kalkoen en kip bevatten ook seleen.
Eieren: eieren zijn een goede bron van seleen.
Zuivelproducten: melk en kaas kunnen ook seleen bevatten.

Plantaardige producten: noten en zaden:
Vooral paranoten zijn extreem rijk aan seleen, en ook zonnebloempitten bevatten seleen.
Volle granen: volkorenbrood, volkorenpasta en bruine rijst zijn goede bronnen van seleen.
Peulvruchten: linzen, bonen en erwten bevatten ook seleen.
Groenten: afhankelijk van de bodem kunnen groenten zoals broccoli, spinazie en knoflook seleen bevatten.

Welke selenium is het beste?
Er zijn verschillende vormen van selenium, waaronder seleniummethionine, seleniumcysteïne en natriumseleniet. Elk van deze vormen heeft zijn eigen voor- en nadelen en er zijn talrijke studies beschikbaar die de effectiviteit en biologische beschikbaarheid van deze verschillende vormen onderzoeken.

Selenomethionine
Selenomethionine is een organische vorm van selenium die voorkomt in voedingsmiddelen zoals noten, zaden en volkorenproducten. Studies hebben aangetoond dat selenomethionine goed door het lichaam wordt opgenomen en een hoge biologische beschikbaarheid heeft. Het wordt gemakkelijk geabsorbeerd en kan goed worden opgeslagen.

Selenocysteïne
Selenocysteïne is een andere organische vorm van selenium die voorkomt in voedingsmiddelen zoals vis en vlees. Het is een belangrijk onderdeel van selenoproteïnen, die essentieel zijn voor de antioxidantafweer van het lichaam. Selenocysteïne wordt ook goed door het lichaam opgenomen, maar is niet zo gemakkelijk op te slaan als selenomethionine.

Natriumseleniet
Natriumseleniet is een anorganische en stabiele vorm van selenium. Studies hebben aangetoond dat natriumseleniet zeer snel door het lichaam wordt opgenomen (geabsorbeerd).

plantoCAPS SELEEN | PUR
SELEEN | PUR-capsules zijn de oplossing voor een optimale selenvoorziening. Met selenium in de effectieve vorm van natriumseleniet bieden deze capsules een onvervalste bron van het essentiële sporenelement – zonder toevoegingen, puur en ongecompliceerd.
Een verpakking bevat 60 capsules – bij een aanbevolen dagelijkse dosis van één capsule bent u dus twee hele maanden met één verpakking toe.

Bron:
[1] https://www.dge.de/wissenschaft/referenzwerte/selen/